Baśnie nie z tego miasta. Opowieść wrocławskich dzieci

"Baśnie nie z tego miasta. Opowieść wrocławskich dzieci" to wyjątkowy, bo niekomercyjnym projekt społeczny pod patronatem Rzecznika Praw Dziecka Rzeczpospolitej Polskiej. To jednocześnie niezwykła książka o dzieciach i dla dzieci, ukazująca prawdziwą, współczesną wielokulturowość Wrocławia.

Książka pod patronatem Rzecznika Praw Dziecka Rzeczpospolitej Polskiej Baśnie nie z tego miasta. Opowieśd wrocławskich dzieci Książka dla dzieci promująca wielokulturowośd Wrocławia Wydawnictwo bezpłatne

Książka zawiera 12 baśni przekazanych przez 12 rodzin mieszkających we Wrocławiu, różniących się pochodzeniem etnicznym, narodowym, religią (baśnie: japooska, azerska, ukraioska, palestyoska, romska, francuska, niemiecka, czeska, amerykaoska, polska, kameruoska, hinduska).

Jej głównymi bohaterami są pochodzące z tych rodzin dzieci, które występują w podwójnej roli: zarówno narratorów baśni, jak i "przewodników" po danej kulturze.

Każdy rozdział złożony jest ze portretu fotograficznego dziecka, jego krótkiej prezentacji (uwzględniającej specyfikę kraju, z którego pochodzi – np. znaczenie imienia w danej kulturze, informacje o używanym przez dziecko języku, specyficznych tradycjach itd.) oraz opowiedzianej baśni.

Książka ma ogromny kapitał symboliczny. Jej cele związane są z edukacją i mediacją międzykulturową: polska większośd uświadomi sobie istnienie mniejszości, pozna jej sposób życia, zwyczaje i kulturę; imigranci zaś zostaną zaproszeni do dialogu i asymilacji z rdzennymi mieszkaocami miasta i będą mieli okazję przekonad się o ich otwartej postawie. Misyjny charakter publikacji narzucił sposób jej kolportażu – książka trafi przede wszystkich do instytucji o profilu edukacyjnym (Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu, Wrocławski Teatr Lalek, wrocławskie szkoły, przedszkola i świetlice środowiskowe) oraz do odbiorców indywidualnych (przede wszystkim poprzez konkursy w mediach).

Ważną ideą przyświecającą twórcom było utrzymanie wysokiego poziomu książki – fakt, że wydawnictwo jest bezpłatne, był dodatkową motywacją do narzucenia sobie najwyższych standardów wykonania. Dlatego też w projekt zaangażowano specjalistów: filolożkę Katarzynę Krajewską, która zadbała o literacką jakość baśni, ilustratorkę – Karolinę Marię Wiśniewską oraz fotografika – Krzysztofa Wiktora. Zadbano również o wysoką jakośd edytorską – świetnej jakości papier, twardą okładkę (pokrytą aksamitną folią) oraz efektowną ekspozycję fotografii poprzez zastosowanie odpowiednio dobranej technologii drukarskiej.

Z listu Marka Michalaka, Rzecznika Praw Dziecka Rzeczpospolitej Polskiej:

Trudno wyobrazić sobie lepszy sposób na pokazanie najmłodszym, jak różnorodny jest otaczający nas świat, a jednocześnie, jak wiele wspólnego maja ze sobą ludzie różniący sie pochodzeniem, językiem i wyznaniem. Jestem przekonany, ze ta publikacja będzie uczyła młodych ludzi tolerancji, szacunku i otwartości wobec ludzi, oraz ze rozbudzi w nich ciekawośd świata i zachęci do dokładniejszego poznania innych kultur.

Publikacja została sfinansowana ze środków MKIDN, UM Wrocław, Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Działu Kultury Ambasady Francji we Wrocławiu.

***
Do napisania tej książki zaprosiłyśmy małych wrocławian pochodzących z różnych stron świata. We Wrocławiu mieszkają bowiem, co nie dla wszystkich jest oczywiste, dzieci pochodzące z Kamerunu, Indii i Palestyny, Francji i Niemiec, mali Czesi, Amerykanie, Romowie i Azerowie. Każde dziecko, które spotkacie na kartach tej książki, opowiedziało nam bajkę pochodzącą ze swojej ojczyzny – opowieśd, którą przywieźli tu ze sobą jego rodzice lub ono samo, i którą postanowiło się podzielid ze swoimi wrocławskimi rówieśnikami.

Książka nie ma ambicji naukowych – etnograficznych czy kulturoznawczych. Jej zadaniem nie jest prezentacja pełnego wachlarza kultur i narodowości obecnych we Wrocławiu. W naszym coraz bardziej wielokulturowym mieście jest ich przecież o wiele więcej, niż mogłaby pomieścid nawet rozległa antologia. Nie należy jej również traktowad jako zbioru najbardziej reprezentatywnych dla danych kultur baśni. Pozwoliłyśmy bohaterom na subiektywny wybór - często więc są to po prostu historie zapamiętane z dzieciostwa lub z jakichś powodów bliskie danej rodzinie, czy nawet od początku do kooca stworzone przez dziecko.

Celem książki jest przede wszystkim ukazanie bogactwa i różnorodności naszych wrocławskich korzeni. Dlatego zaproszenie do współpracy akurat tych, a nie innych dzieci - z tych, a nie innych kultur - nie było niczym innym niż efektem spontanicznie rodzącej się sieci kontaktów, rozbudowywanej przez fantastycznych ludzi, których pomogli nam w realizacji projektu.

autorki: Anna Hejno, Martyna Piątas – Wiktor
opracowanie literackie: Katarzyna Krajewska
ilustracje: Karolina Maria Wiśniewska
fotografie: Krzysztof Wiktor
wydawca: Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Społeczeństwa Wielokulturowego NOMADA
Nakład: 2000 egzemplarzy

materiały: Anna Hejno, Wrocławski Teatr Lalek