Sztuka poszerza horyzonty

Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie od lat prowadzi warsztaty twórcze dla dzieci. O tym, co dzieci zyskują, dzięki obcowaniu ze sztuką rozmawiamy z Zofią Dubowską, kierownikiem działu edukacji w warszawskiej Zachęcie.

Małgorzata Szewczyk: Galeria Zachęta organizuje warsztaty twórcze dla dzieci oraz dla rodzin, skąd pomysł na edukację dzieci w tym kierunku?
Zofia Dubowska: Warsztaty rodzinne prowadzone są w Zachęcie od 8 lat. Ponieważ jesteśmy galerią narodową - staramy się tworzyć programy do wystaw dla wszystkich grup wiekowych: od najmłodszych do najstarszych - tak, jak czynione to jest we wszystkich szanujących się galeriach i muzeach na świecie.

Starsi bywalcy bardziej skupiają się na pracach na wystawie. (fot. archiwum Zachęty)

Małgorzata Szewczyk: Czego dzieci uczą się podczas warsztatów?
Zofia Dubowska: Przede wszystkim dzieci uczą się uważnego patrzenia na sztukę i wyrażania swojego zdania. W czasie warsztatów odwołujemy się do wyobraźni dzieci, ich odczuwania i doświadczenia. Pokazujemy, że sztuka współczesna jest obecna wokół nas i bywa pomocna w rozumieniu świata i jego złożoności. Dzieci uczą się, że w sztuce współczesnej nie ma jednej dobrej odpowiedzi, że możliwe są rozmaite interpretacje i tylko od widza zależy, w jaki sposób dana praca jest odczytana. Zajęcia plastyczne dają możliwość wypowiedzenia się w pozawerbalny sposób.


Małgorzata Szewczyk: Czy chętnie mali bohaterzy uczestniczą w działaniach twórczych?
Zofia Dubowska: Niektóre dzieci potrzebują zachęty ze strony rodzica, bądź osoby prowadzącej, inne zaczynają tworzyć zanim wytłumaczymy, czym będziemy się zajmować. Działania, które proponujemy wymagają głównie wyobraźni, a nie zdolności manualnych - dlatego każde dziecko znajduje coś dla siebie. Ważny jest udział rodzica/opiekuna, który z dzieckiem omawia sposób wykonania pracy i pomaga w trudniejszych czynnościach. Czasem trzeba powstrzymywać rodziców, by nie wykonywali wszystkiego za swoje dzieci. Zdarzyło nam się usłyszeć zdanie pochłoniętego pracą rodzica: "Zosiu, nie przeszkadzaj!".

Warsztaty rodzinne w Zachęcie. (fot. archiwum Zachęty)

Małgorzata Szewczyk: A co dzieciom podoba się najbardziej?
Zofia Dubowska: Małym dzieciom podoba się sama Zachęta: klatka schodowa, żyrandole, wielkie sale wystawowe. Lubią salę dla dzieci (gdzie odbywa się część praktyczna) z kolorowymi poduchami i rodzajem zjeżdżalni. Starsi bywalcy bardziej skupiają się na pracach na wystawie - lubią wielkoformatowe projekcje wideo, instalacje i obrazy "na których coś się dzieje". Wszystkim podoba się duża sala do zajęć plastycznych i działanie na podłodze, co daje możliwość tworzenia na prawdę dużych prac.

Małgorzata Szewczyk: Oprócz malowania dzieciaki także oglądają wystawy, jak dziecko w wieku 4-12 lat, bo taki jest przedział wiekowy uczestników warsztatów, odbiera sztukę?
Zofia Dubowska: Tak jak przyrodę i wszystko wokół siebie - spontanicznie. Dzieci mają wspaniałą wyobraźnię, nie są ograniczone różnymi "wypada - nie wypada". Zadają dużo pytań, nie boją się powiedzieć, że coś im się nie podoba, mają mnóstwo odpowiedzi i pomysłów.

Zachęta czyta dzieciom. (fot. archiwum Zachęty)

Małgorzata Szewczyk: Ile kosztuje udział w warsztatach i ile osób obejmuje?
Zofia Dubowska: Warsztaty rodzinne kosztują 18 zł. Koszt ten obejmuje wejście dla dwojga dzieci i dwojga rodziców. Warsztaty dla grup zorganizowanych ze szkół i przedszkoli kosztują 150 zł od grupy liczacej do 25 osób.

Małgorzata Szewczyk: Czy sztuka ma wpływ na rozwój i osobowość dziecka?
Zofia Dubowska: Oczywiście! Sztuka poszerza nasze horyzonty, otwiera oczy i głowy - tak jak książki, filmy, opowieści i podróże. Czasem na wystawie można znaleźć wszystko na raz.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Małgorzata Szewczyk
zdjęcia: archiwum Zachęty


Zofia Dubowska-Grynberg - od lat związana z warszawską Zachętą. Pracuje w dziale edukacji i prowadzi warsztaty dla dzieci. Autorka Zachęty do sztuki (2008 r.). Na przykładzie 25 dzieł polskich artystów współczesnych, m.in.: Henryka Stażewskiego, Jerzego Nowosielskiego, Edwarda Dwurnika, Katarzyny Kozyry, Wilhelma Sasnala – pokazuje dzieciom, czym jest sztuka współczesna.  W prosty sposób opowiada dzieciom o sztuce, prowokuje do zabawy, tłumaczy pojęcia: abstrakcja, performans, czy szablon.